De sociolinguïstiek zegt: gij zult Nederlands leren

In zijn interessante mijmering De sociolinguïstiek tegen minister Crevits schrijft Philippe Clerick dat hij het fijn zou vinden indien de Nigeriaan vorderingen zou maken in het Nederlands en nog fijner indien zijn kinderen (die van de Nigeriaan) goed Nederlands zouden kennen. Anders dan Philippe lijkt te vermoeden, staat de sociolinguïstiek daarbij aan zijn kant, althans in theorie.

 Taalcontact in een context van migratie is een uitvoerig bestudeerd onderzoekdomein waarin de finale conclusies nog moeten worden geschreven. Centraal in sociolinguïstisch onderzoek bij anderstalige migranten is het concept language shift, i.e. de verschuiving van de taal van het land van herkomst (heritage language) naar de taal van het land van migratie.

 De wereldwijde bevinding is dat migrantenfamilies in maximaal drie generaties de shift maken van heritage language naar de dominante taal. De eentalige eerste generatie spreekt enkel de heritage language, de tweede spreekt de heritage language enkel met de eerste generatie en de derde generatie heeft louter wat flauwe noties van die heritage language.

 Hoewel de sociolinguïstiek tal van factoren beschrijft die taalverschuiving kunnen vertragen, staat het driegeneratiemodel alsnog stevig overeind. In het digitale tijdperk luidt de vraag of de ongeziene interconnectiviteit in combinatie met de toegenomen mobiliteit het herkomsttaalbehoud over de drie generaties kan tillen. Alsnog is er te weinig onderzoek uitgevoerd om geldige uitspraken hierover te kunnen doen.

 Geprojecteerd op onze Nigeriaan betekent dat dat het Yoruba geen kans maakt. De zin ‘Yu wan do huiswerk?’ ondersteunt die projectie, want met het woordje ‘huiswerk’ is het Nederlands al geïnfiltreerd in wat sociolinguïsten als het voornaamste domein voor taalbehoud beschouwen, de kernfamilie. Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat Vlaanderen geen uitzondering vormt op het driegeneratiemodel.

 Bovenstaande is niet bedoeld om de vastgestelde taalachterstand bij sommige derdegeneratie-allochtonen te minimaliseren. De factoren die die achterstand in de hand werken, zijn gekend (religie, culturele en matrimoniale oriëntatie, etnische concentratie). Het enige wat dit stukje pretendeert, is uitleggen dat de vernederlandsing van anderstalige nieuwkomers normaal gezien onvermijdelijk is. De sociolinguïstiek is daar heel duidelijk in. Dat sommige sociolinguïsten aan een en ander een morele dimensie menen te moeten geven, heeft wellicht meer te maken met hun positionering in hun eigen academische niche.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s